การขังสัตว์ไว้ในกรงไม่เป็นการช่วยเหลือเลยนะ

การขังสัตว์ไว้ในกรงไม่เป็นการช่วยเหลือเลยนะ

โดย เจสัน เบเกอร์

จำหมีขั้วโลกคนุต (Knut) ได้หรือเปล่า? ไม่กี่ปีมานี่เอง  ก้อนปุยสีขาวกำพร้าดึงดูดความสนใจจากทั่วโลก แต่ลูกหมีตัวนี้มีอาการชัก ล้มลง และเสียชีวิตเมื่อมีผู้มาเยี่ยมชมหลายร้อยคนเฝ้าดู แม้ในขณะที่เขาเสียชีวิต เขาก็ยังถูกจัดแสดงและแสวงประโยชน์เพื่อหากำไร

และตอนนี้ฮิปโปแคระ หมูเด้ง ก็ได้ครอบครองใจผู้คนไปแล้ว แต่เช่นเดียวกับคนุต เธอจะใช้เวลาทุกวันในชีวิตของเธออยู่หลังลูกกรง เป็นส่วนหนึ่งของการตลาดในฐานะสัตว์เด่นดังที่ขายความ “น่ารัก” ให้กับลูกค้า เธอถูกผู้คนล้อมมุง ผู้ชมสามารถขว้างสิ่งของใส่เธอได้ และดูเหมือนว่าเธอจะถูก “ผู้ดูแล” ของเธอคุกคามอยู่ตลอดเวลา เหมือนกับว่าเป้าหมายหลักคือการทำคอนเทนต์ให้กับโซเชียลมีเดียของสวนสัตว์ ฮิปโปที่ทุกข์ใจก็ได้กัดผู้ดูแล แต่คำร้องที่เธอขออยู่โดยลำพังกลับถูกเพิกเฉย

การกักขังหมูเด้งไว้ไม่ได้ช่วยเสริมสร้างประชากรฮิปโปแคระในป่าที่ตกอยู่ในอันตรายแต่อย่างใด

การนำสัตว์จากการผสมพันธุ์ในที่กักขังไปไว้ในถิ่นตามธรรมชาติของสายพันธุ์นั้นเป็นเรื่องยากและมีค่าใช้จ่ายสูง และสวนสัตว์ส่วนใหญ่ไม่ได้แม้แต่จะพยายามทำสิ่งนั้นด้วยซ้ำ โครงการส่วนใหญ่ในการนำสัตว์จากการผสมพันธุ์ในที่กักขังกลับคืนสู่ธรรมชาติมักจะล้มเหลว และไม่มีสัตว์กินเนื้อขนาดใหญ่ที่ใกล้สูญพันธุ์ (เช่น เสือ สิงโต หรือเสือดาว) จากการผสมพันธุ์ในที่กักขังไม่เคยถูกปล่อยสู่ป่าเลย

สวนสัตว์ไม่ได้เพาะพันธุ์สัตว์เพื่อฟื้นฟูประชากรที่ถูกคุกคาม สัตว์วัยเด็กอย่างหมูเด้งนั้นดึงดูดนักท่องเที่ยวเพื่อมาจ่ายเงินค่าเข้าสวนสัตว์ และการเพาะพันธุ์สัตว์ในที่กักขังทำให้สาธารชนได้เข้าใจผิดเกี่ยวกับการอยู่รอดที่ไม่เที่ยงแท้ของสายพันธุ์ต่าง ๆ  การศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Applied Ecology สรุปว่าการปกป้องสัตว์ในป่า ไม่ใช่การเพาะพันธุ์สัตว์ในที่กักขัง เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการส่งเสริมการฟื้นฟูของประชากร หัวหน้านักวิจัยของโครงการได้กล่าวไว้ชัดเจนว่า “หากปราศจากการอนุรักษ์ในป่า ก็ไร้ประโยชน์ในการผสมพันธุ์ในที่กักขัง”

การรับรองสวนสัตว์เปิดเขาเขียวจากสมาคมสวนสัตว์และอควาเรียมโลก (WAZA) นั้นไม่มีความหมาย  สมาชิกของ WAZA นั้นรวมไปถึงสวนสัตว์และอุทยานทางทะเลที่ฉาวโฉ่ซึ่งกักขังสัตว์ไว้ในที่คับแคบ และบังคับให้พวกสัตว์แสดงท่าทาง ตัวอย่างเช่น โอเชียนปาร์ค (Ocean Park) เปิดให้คุณได้สัมผัส “ประสบการณ์” โลมาโดยตรง สวนสัตว์และสวนพฤกษศาสตร์ฮ่องกง (Hong Kong Zoological and Botanical Gardens) ซึ่งเป็นอีกหนึ่งสมาชิกที่จัดสถานที่สัตว์ไว้ในกรงที่แห้งแล้ง  WAZA ตอกย้ำความโหดร้ายหลอกลวงประชาชน

นักโทษมนุษย์ได้รับอาหารวันละสามมื้อและมีพื้นที่สำหรับพักผ่อน แต่คนส่วนใหญ่พยายามหลีกเลี่ยงการจำคุก  การจัดหาเพียงสิ่งจำเป็นในชีวิตให้หมูเด้งนั้นไม่เพียงพอต่อสิ่งที่เธอต้องการ และสิ่งที่เธอควรได้รับ ฮิปโปแคระเป็นสัตว์ขี้อายที่ชอบอยู่อย่างสันโดษ แม้แต่วัยเด็กก็อยู่ใกล้แม่เพียงหกถึงแปดเดือนก่อนจะจากไปเอง พวกนี้เป็นสัตว์ออกหากินเวลากลางคืน มักจะหลบอยู่ตามแม่น้ำและหนองน้ำก่อนจะออกมาหาอาหารในเวลากลางคืน การจัดแสดงตลอดทั้งวันโดยไม่มีความเป็นส่วนตัวหรืออิสระนั้นทำให้เกิดความเครียดและสร้างความหวาดกลัวสำหรับพวกเขาอย่างมาก

ประชากรทั่วไปจำนวนไม่น้อยมีความรู้สึกไม่สบายใจต่อการเก็บสัตว์ไว้ในกรงเพื่อความบันเทิง สวนสัตว์จะต้องเริ่มมีทัศนคติแบบเดียวกัน ผู้เกี่ยวข้องกับสวนสัตว์ทั่วโลกจะต้องเปลี่ยนความสนใจไปจากการเพาะพันธุ์สัตว์ในที่กักขังอย่างรวดเร็วและเป็นระบบ และมุ่งความสนใจไปที่สาเหตุที่แท้จริงว่าทำไมสัตว์ทั่วโลกจึงตกอยู่ในอันตราย: การทำลายถิ่นที่อยู่อาศัย การลักลอบล่าสัตว์ และการค้าสัตว์ที่ “แปลกตา” สวนสัตว์จะต้องปฏิเสธการกักขังสัตว์ป่าอย่างเป็นเอกฉันท์ ตลอดจนการจับและนำสัตว์ป่าออกจากแหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติเพื่อผลประโยชน์ด้านการศึกษาและการอนุรักษ์  พวกเขาต้องประณามการเก็บสัตว์ป่าไว้เป็น “สัตว์เลี้ยง” และรณรงค์ให้หัวหอกยุติการปฏิบัติอย่างนี้ สวนสัตว์ควรเป็นผู้นำในการพัฒนาและดำเนินการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างมนุษย์และสัตว์ป่าในแอฟริกา เอเชีย อเมริกาใต้ และที่อื่น ๆ

สำหรับผู้ที่หลงไหลในหมูเด้ง ขอให้คำนึงไว้เสมอว่าเมื่อคุณปิดไลฟ์สตรีม หรือเดินออกจากสวนสัตว์ และกลับไปใช้ชีวิตทั่วไป หมูเด้งยังจะลำบากและติดอยู่ในที่ขื่นขมจนถึงวันสุดท้ายของเธอ

นี่คือรูปภาพบางส่วนจากการทำงานของ PETA ประเทศไทย รวมถึงความพยายามผลักดันให้มีการผ่านพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 (ค.ศ. 2014)

Jason Baker เป็นรองประธานอาวุโสของ PETA เอเชีย